{"id":232,"date":"2009-08-01T12:36:40","date_gmt":"2009-08-01T11:36:40","guid":{"rendered":"http:\/\/jaceksalacki.pl\/?p=232"},"modified":"2011-04-18T22:52:07","modified_gmt":"2011-04-18T21:52:07","slug":"biznesowe-przypadki-uzycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/2009\/08\/01\/biznesowe-przypadki-uzycia\/","title":{"rendered":"Biznesowe przypadki u\u017cycia"},"content":{"rendered":"<p>Przez ksi\u0105\u017cki, tutoriale, blogi dotycz\u0105ce in\u017cynierii oprogramowania przewijaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne epitety <sup class='footnote'><a href='#fn-232-1' id='fnref-232-1' onclick='return fdfootnote_show(232)'>1<\/a><\/sup>, okre\u015blaj\u0105ce przypadki u\u017cycia. W szczeg\u00f3lno\u015bci dwa okre\u015blenia pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto \u2013 systemowe lub biznesowe przypadki u\u017cycia. Przewa\u017cnie jednak, autorzy u\u017cywaj\u0105cy tych sformu\u0142owa\u0144 nie wspominaj\u0105 co w\u0142a\u015bciwie przez nie rozumiej\u0105. Niestety, podobnie jak w przypadku wielu innych poj\u0119\u0107 IT, tak i tu ka\u017cda osoba u\u017cywaj\u0105ca tego okre\u015blenia mo\u017ce mie\u0107 co\u015b innego na my\u015bli. Jak wi\u0119c odr\u00f3\u017cni\u0107 systemowy od biznesowego i kiedy ma sens stosowanie takich okre\u015ble\u0144?<!--more-->Zaczn\u0119 od kr\u00f3tkiego o\u015bwiadczenia &#8211; podobno moje opowie\u015bci s\u0105 ci\u0119\u017ckie do s\u0142uchania\/czytania bo temat mi si\u0119 zawsze bardzo szeroko rozlewa. Ale co tam, tym razem te\u017c tak musz\u0119 zacz\u0105\u0107 \u2013 wi\u0119c na pocz\u0105tku by\u0142 chaos. Dobra, chaos mo\u017ce nie ale kiedy\u015b dawno temu by\u0142y takie firmy, kt\u00f3re prowadzi\u0142y sw\u00f3j biznes bez u\u017cycia nawet jednego komputera czy aplikacji. Co wi\u0119cej \u2013 nawet dzi\u015b, spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw mo\u017cna by prowadzi\u0107 ca\u0142kowicie \u201eunpluged\u201d. Oczywi\u015bcie to takie teoretyzowanie, nie rozwa\u017cam tu czy by\u0142oby to op\u0142acalne i jak d\u0142ugo taka firma by p\u0142ywa\u0142a na powierzchni. Zapewne dzia\u0142anie bez wsparcia IT by\u0142oby bardzo nieekonomiczne i \u017cywot takiego przedsi\u0119biorstwa zako\u0144czy\u0142by si\u0119 do\u015b\u0107 szybko. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce praktycznie niezale\u017cnie od bran\u017cy<sup class='footnote'><a href='#fn-232-2' id='fnref-232-2' onclick='return fdfootnote_show(232)'>2<\/a><\/sup>, czy dla sprzedawcy detalicznego czy producenta stali, ca\u0142e IT jest tylko dodatkiem, wspomagaj\u0105cym narz\u0119dziem, u\u0142atwieniem prowadzenia w\u0142a\u015bciwego biznesu. Inaczej m\u00f3wi\u0105c \u2013 prowadzenie firmy z wykorzystaniem system\u00f3w informatycznych jest tylko rodzajem implementacji mechanizm\u00f3w biznesowych. Mo\u017cna wi\u0119c w zasadzie omawia\u0107 dzia\u0142anie przedsi\u0119biorstwa bez zajmowania si\u0119 detalami implementacji, czyli bez omawiania system\u00f3w komputerowych. Z drugiej strony, firm\u0119 jak ka\u017cdy inny zorganizowany byt, mo\u017cna opisa\u0107 jako system \u2013 czyli co\u015b co ma kawa\u0142ki sk\u0142adowe i dzia\u0142a wed\u0142ug jakiego\u015b mechanizmu, pe\u0142ni\u0105c okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119<sup class='footnote'><a href='#fn-232-3' id='fnref-232-3' onclick='return fdfootnote_show(232)'>3<\/a><\/sup>. Mo\u017cna tak\u017ce na firm\u0119 spojrze\u0107 jak na narz\u0119dzie, na co\u015b co posiada pewne funkcjonalno\u015bci.<\/p>\n<p>I w\u0142a\u015bnie tu pojawiaj\u0105 si\u0119 biznesowe przypadki u\u017cycia. Biznesowy przypadek u\u017cycia jest to po prostu opis funkcjonalno\u015bci jakie firma \u201ewystawia\u201d na zewn\u0105trz lub kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 jako wewn\u0119trzne us\u0142ugi. Mog\u0105 by\u0107 to zar\u00f3wno opisy us\u0142ug, np. \u201euruchomienie us\u0142ugi telekomunikacyjnej\u201d, \u201erealizacja zam\u00f3wienia\u201d jak i funkcjonalno\u015bci wspieraj\u0105ce (wewn\u0119trzne) typu \u201eprzygotowanie zestawienia finansowego\u201d, \u201ekontrola stanu magazynowego\u201d. Co wi\u0119cej, firma mo\u017ce zosta\u0107 zaprojektowana na podstawie swoich biznesowych przypadk\u00f3w u\u017cycia. Okre\u015blaj\u0105c na pocz\u0105tku jakie cele ma realizowa\u0107, czyli jakie i komu us\u0142ugi ma \u015bwiadczy\u0107, mo\u017cna zbudowa\u0107 odpowiedni proces lub procesy biznesowe, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 te zadania realizowa\u0142y.<\/p>\n<p>Co jest w\u0142a\u015bciwie takiego szczeg\u00f3lnego w biznesowych przypadkach u\u017cycia i do czego mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107?<\/p>\n<ul>\n<li>szczeg\u00f3lne \u2013 na poziomie przedsi\u0119biorstwa a nie systemu, czyli \tokre\u015blaj\u0105 co robi organizacja a niekoniecznie system informatyczny<\/li>\n<li>do czego \u2013 okre\u015blaj\u0105 cele istnienia przedsi\u0119biorstwa, us\u0142ugi i \t\u201efunkcje\u201d kt\u00f3re spe\u0142nia lub ma spe\u0142nia\u0107; mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 \tzar\u00f3wno do ustalenia sposobu dzia\u0142ania jak i by\u0107 list\u0105 cel\u00f3w \tjakie ma wspiera\u0107 oprogramowanie<\/li>\n<\/ul>\n<p>Specyficzn\u0105 cech\u0105 biznesowych przypadk\u00f3w u\u017cycia jest to \u017ce w trakcie ich identyfikacji (projektowania) w zasadzie trzeba rozpatrywa\u0107 przedsi\u0119biorstwo kt\u00f3rego dotycz\u0105 jako bia\u0142\u0105 skrzynk\u0119. Czyli nale\u017cy zajrze\u0107 i sprawdzi\u0107 jak w\u0142a\u015bciwie dzia\u0142a ten biznes. Systemowe przypadki u\u017cycia opisuje si\u0119 przewa\u017cnie nie okre\u015blaj\u0105c jak maj\u0105 by\u0107 zrealizowane.<\/p>\n<p>Biznesowy przypadek u\u017cycia mo\u017ce by\u0107 zrealizowany za pomoc\u0105 systemowego przypadku u\u017cycia, cz\u0119sto zreszt\u0105 nawet kilku systemowych przypadk\u00f3w u\u017cycia. W praktyce najcz\u0119\u015bciej ka\u017cdy z b. przypadk\u00f3w u\u017cycia mo\u017ce si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na ca\u0142y proces lub spor\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107. Wymienione powy\u017cej zam\u00f3wienie produktu\/towaru, jest przecie\u017c w\u0142a\u015bnie procesem biznesowym, z szeregiem r\u00f3\u017cnych przebieg\u00f3w, sytuacji wyj\u0105tkowych itp.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie okre\u015blenie dok\u0142adniej granicy mi\u0119dzy systemowym a biznesowym przypadkiem u\u017cycia nie jest mo\u017cliwe. R\u00f3\u017cnice s\u0105  na tyle rozmyte, \u017ce w du\u017cym stopniu zale\u017cy od interpretacji odbiorc\u00f3w i zamierze\u0144 tw\u00f3rcy przypadku u\u017cycia. Przyk\u0142adowo, przypadek u\u017cycia pt. \u201ez\u0142o\u017cenie zam\u00f3wienia\u201d mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno biznesowym jak i systemowym. Wszystko zale\u017cy od tego jaki jest cel opisu przypadku u\u017cycia jak i od tego jak zosta\u0142 opisany. Og\u00f3lne wytyczne s\u0105 takie:<\/p>\n<ul>\n<li>biznesowy: okre\u015bla spos\u00f3b dzia\u0142ania organizacji, s\u0142u\u017cy raczej \tdo identyfikacji wymaga\u0144 i opisu otoczenia\/domeny<\/li>\n<li>systemowy: okre\u015bla zadania jakie ma realizowa\u0107 projektowany \tsystem,<\/li>\n<\/ul>\n<div class='footnotes' id='footnotes-232'>\n<div class='footnotedivider'><\/div>\n<ol>\n<li id='fn-232-1'> w znaczeniu <em>przymiotnik opisuj\u0105cy cech\u0119<\/em> <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-232-1'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-232-2'> Oczywi\u015bcie nie m\u00f3wi\u0119 tutaj o ca\u0142ym przemy\u015ble IT, telekomach \u2013 dla nich komputery to istota biznesu; nawet bardziej zaawansowana in\u017cynieria nie da\u0142aby pewnie rady \u2013 nikt ju\u017c pewnie nie umie obs\u0142u\u017cy\u0107 suwaka logarytmicznego <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-232-2'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-232-3'> Encyklopedia PWN &#8211; http:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo.php?id=3982198 <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-232-3'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak wi\u0119c odr\u00f3\u017cni\u0107 systemowy od biznesowego i kiedy ma sens stosowanie takich okre\u015ble\u0144?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,12],"tags":[21,8,17,16],"class_list":["post-232","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-a-gdzie-my-wlasciwie-jestesmy","category-analiza","tag-analiza-biznesowa","tag-przypadki-uzycia","tag-uc","tag-use-case"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=232"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":275,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232\/revisions\/275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jaceksalacki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}